در این جلسه، مسئولان دستگاه‌های اجرایی گزارشی از روند اجرای پروژه‌های مسکن، وضعیت تأمین منابع مالی، مشکلات قراردادی و پیشرفت زیرساخت‌های خدماتی ارائه کردند؛ مباحثی که نشان داد تکمیل این طرح‌ها علاوه بر پیشرفت عملیات ساخت، به تعیین تکلیف تعهدات دستگاه‌ها و هماهنگی بیشتر میان بخش‌های مختلف نیاز دارد.
یکی از محورهای اصلی جلسه، بررسی وضعیت آورده متقاضیان و چگونگی تسریع در انتخاب واحدها بود؛ موضوعی که در کنار تأمین اعتبار برای احداث مدارس، مسجد و کلانتری در سایت‌های مسکن و رفع موانع اجرای شبکه‌های آب و فاضلاب، بخش مهمی از مذاکرات را به خود اختصاص داد.
آورده متقاضیان؛ میان هزینه ساخت و توان پرداخت
یکی از مسائل مطرح‌شده در جلسه، تعیین میزان آورده مورد نیاز متقاضیان و نحوه تأمین منابع مالی برای ادامه پروژه‌ها بود. مسئولان بنیاد مسکن با تشریح وضعیت برخی طرح‌ها، بر ضرورت تعیین تکلیف آورده‌ها و ایجاد امکان تأمین منابع مورد نیاز برای ادامه عملیات اجرایی تأکید کردند.
در بررسی پروژه ۲۴۰ واحدی شهرک فرهنگیان، برآورد اولیه هزینه برای یک واحد حدود ۸۰ مترمربعی، حدود ۲.۲ میلیارد تومان از سوی نماینده ستاد اجرایی فرمان امام عنوان شد؛ رقمی که در جلسه با توجه به وضعیت پیشرفت پروژه و میزان آورده پرداخت‌شده از سوی متقاضیان مورد بحث قرار گرفت.
بر اساس اظهارات مطرح‌شده از سوی نماینده ستاد اجرایی فرمان امام، پیشرفت فیزیکی این پروژه حدود ۷۵ درصد اعلام شد، در حالی‌که میانگین آورده پرداخت‌شده متقاضیان حدود ۶۹۰ میلیون تومان بود. همچنین به این موضوع اشاره شد که برای تناسب آورده با میزان پیشرفت پروژه، منابع مالی بیشتری مورد نیاز است.
با این حال، رضایی، مدیرکل بنیاد مسکن استان همدان نیز درباره هزینه اعلام‌شده نیز تأکید کرد: نباید آن را قیمت قطعی و نهایی واحدها تلقی کرد؛ چراکه تعدیل هزینه‌ها و شاخص‌های مربوط به سال ۱۴۰۵ هنوز می‌تواند بر برآورد نهایی اثر بگذارد.
این موضوع از یک سو ضرورت تأمین منابع مالی برای جلوگیری از توقف پروژه‌ها را نشان می‌دهد و از سوی دیگر، اهمیت شفافیت در اعلام هزینه‌ها و در نظر گرفتن توان مالی متقاضیان را برجسته می‌کند؛ به‌ویژه آنکه افزایش ناگهانی مبالغ پرداختی می‌تواند بخشی از متقاضیان را با مشکل مواجه کند.
پیشنهاد انتخاب واحد برای متقاضیان با آورده بیشتر
در ادامه جلسه، موضوع انتخاب واحد و تعیین تکلیف متقاضیان پروژه مسکن ۴۸۰ واحدی شهرک فرهنگیان بر اساس میزان آورده پرداختی آن‌ها مطرح شد.
استاندار همدان با تأکید بر ضرورت تسریع در روند اجرای پروژه‌ها، خواستار اتخاذ رویکردی شد که ضمن تأمین منابع مورد نیاز، فشار مالی غیرقابل‌تحملی به متقاضیان وارد نکند.
در همین راستا، پیشنهاد شد متقاضیانی که آورده آن‌ها به حدود یک میلیارد تومان رسیده است، امکان ورود به مرحله انتخاب واحد را پیدا کنند و افرادی نیز که توان تکمیل آورده خود تا این سطح را دارند، پس از تأمین مبلغ مورد نظر تعیین تکلیف شوند.
استاندار همچنین بر ضرورت بررسی وضعیت متقاضیان با شرایط مالی متفاوت تأکید کرد تا راهکاری متناسب با شرایط پروژه‌ها و توان پرداخت خانوارها ارائه شود.
با این حال، موضوع انتخاب واحد بر مبنای میزان آورده در جلسه در قالب پیشنهاد و پیگیری اجرایی مطرح شد و تعیین تکلیف نهایی آن نیازمند بررسی جزئیات و هماهنگی دستگاه‌های مسئول است.
هزینه‌های زیرساختی؛ فشار مضاعف بر روند اجرای پروژه‌ها
تأمین هزینه‌های زیرساختی از دیگر موضوعات مهم جلسه بود. در جریان بررسی پروژه‌های مسکن، به هزینه‌های مربوط به اتصال انشعابات و تکمیل شبکه‌های خدماتی اشاره شد؛ هزینه‌هایی که در کنار آورده ساخت، بر توان مالی متقاضیان و منابع مورد نیاز برای تکمیل پروژه‌ها اثر می‌گذارد.
در این جلسه، هزینه‌هایی در حدود ۱۵۰ میلیون تومان برای هر واحد در ارتباط با برخی خدمات و انشعابات از سوی ستاد اجرایی فرمان امام برای اجرای پروژه مسکن کوی فرهنگیان و مدنی مطرح شد. همچنین برآورد هزینه مورد نیاز برای بخشی از زیرساخت‌های دو پروژه، حدود ۹۰ میلیارد تومان از سوی این نهاد عنوان شد.
نماینده ستاد اجرایی فرمان امام همچنین خاطرنشان کرد: برای پیشبرد پروژه‌ها و جلوگیری از توقف کار، حدود ۳۵۵ میلیارد تومان از منابع داخلی مجموعه مربوط به‌صورت پیش‌پرداخت یا تأمین منابع اجرای کار در اختیار پیمانکار قرار گرفته است.
کوی پرواز؛ پیشرفت شبکه‌های آب و فاضلاب در کنار موانع اجرایی
در بخش دیگری از جلسه، آخرین وضعیت اجرای زیرساخت‌های آب و فاضلاب در پروژه نهضت ملی مسکن کوی پرواز بررسی شد.
بر اساس گزارش فرهاد بختیاری‌فر، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان همدان، بخش نخست خط جمع‌آوری و انتقال فاضلاب به طول چهار کیلومتر و با اعتباری حدود ۲۷ میلیارد تومان به پیشرفت ۱۰۰ درصدی رسیده است.
همچنین قرارداد اجرای شبکه داخلی فاضلاب به طول ۱۳.۷ کیلومتر و با اعتباری حدود ۴۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان منعقد شده که بر اساس گزارش مسئول مربوط، حدود دو کیلومتر از آن اجرا شده است.
در حوزه شبکه داخلی آب نیز لوله‌های مورد نیاز برای اجرای طرح به طول ۱۵ کیلومتر خریداری شده و قرار بود عملیات اجرایی آن آغاز شود.
اجرای خطوط انتقال آب برای اتصال کوی پرواز به مخزن ذخیره نیز از دیگر اقدامات در دست اجرا عنوان شد. طبق توضیحات ارائه‌شده، لوله‌های مورد نیاز تهیه شده و بخشی از عملیات اجرایی آغاز شده است. همچنین بخش دیگری از خط انتقال فاضلاب در مرحله انجام فرآیندهای مربوط به مناقصه قرار دارد.
در همین جلسه، وضعیت شبکه آب و فاضلاب پروژه‌های دیگر نیز بررسی شد. بر اساس گزارش ارائه‌شده، شبکه توزیع آب پروژه ۴۸۰ واحدی حدود ۷۷ درصد پیشرفت داشته است. در پروژه ۶۰۰ واحدی نیز پیشرفت شبکه جمع‌آوری فاضلاب حدود ۷۵ درصد و شبکه توزیع آب حدود ۴۶ درصد اعلام شد.
با وجود این اقدامات، برخی موانع اجرایی همچنان نیازمند پیگیری است. از جمله، هزینه اعلام‌شده از سوی شهرداری برای صدور مجوز حفاری و اجرای خط انتقال آب به کوی پرواز حدود ۲۲ میلیارد تومان عنوان شد؛ موضوعی که در جلسه درباره نحوه حل‌وفصل آن و ضرورت مذاکره میان دستگاه‌های مربوط بحث شد.
استاندار همدان بر پیگیری این مسئله و فراهم شدن امکان ادامه عملیات اجرایی تأکید کرد؛ هرچند حل نهایی آن به هماهنگی و توافق دستگاه‌های مسئول وابسته است.
مدارس و خدمات روبنایی؛ تعهداتی که باید وارد مرحله اجرا شوند
تأمین خدمات روبنایی در سایت‌های مسکن، به‌ویژه احداث مدارس، مسجد و کلانتری، از دیگر موضوعات مطرح‌شده در نوزدهمین جلسه شورای تأمین مسکن استان همدان بود.
بر اساس مباحث مطرح‌شده، سازمان ملی زمین و مسکن برای تأمین اعتبار احداث ۶ مدرسه حیات طیبه و یک مسجد و مشارکت در هزینه ساخت کلانتری اعلام آمادگی کرده است؛ با این حال، آغاز فرآیند اجرایی این طرح‌ها به تعیین تکلیف تفاهم‌نامه‌ها، مشخص شدن سهم دستگاه‌ها و ابلاغ رسمی اعتبار وابسته است.
در جلسه تأکید شد که صرف اعلام موافقت با تأمین اعتبار برای آغاز عملیات اجرایی کافی نیست و لازم است سازوکار اجرایی و مالی پروژه‌ها به‌صورت روشن مشخص شود تا دستگاه متولی بتواند فرآیند مناقصه و عقد قرارداد را آغاز کند.
استاندار همدان نیز خواستار تسریع در تهیه و پیگیری تفاهم‌نامه‌ها و دریافت ابلاغ رسمی اعتبار شد تا وضعیت پروژه‌ها در جلسه بعدی شورا قابل ارزیابی باشد.
اهمیت این موضوع با توجه به شرایط مدارس استان بیشتر نمایان می‌شود.
مدیرکل آموزش‌وپرورش استان همدان در این جلسه از وجود حدود یک‌هزار و ۲۰۰ کلاس درس با بیش از ۴۵ دانش‌آموز در شهر همدان خبر داد؛ آماری که ضرورت تأمین فضاهای آموزشی متناسب با توسعه جمعیت و گسترش سایت‌های مسکن را برجسته می‌کند.
تأکید استاندار بر اطلاع‌رسانی شفاف و تقویت اعتماد عمومی
استاندار همدان در این جلسه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مسکن و سایر بخش‌های اجرایی استان، از فاصله میان عملکرد دستگاه‌ها و میزان انعکاس آن در رسانه‌ها و فضای مجازی انتقاد کرد.
وی تأکید کرد که اطلاع‌رسانی باید متناسب با اقدامات انجام‌شده باشد و دستگاه‌ها نباید اجازه دهند ضعف در انعکاس عملکرد، تلاش‌های صورت‌گرفته را از دید مردم پنهان کند.
ملانوری‌شمسی همچنین با اشاره به پیگیری پروژه‌ها در سطح ملی و برگزاری نشست‌هایی با مسئولان وزارت راه و شهرسازی، از ضرورت استمرار این پیگیری‌ها برای رفع موانع موجود سخن گفت.
وی در عین حال بر استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و فعالان فضای مجازی برای معرفی توانمندی‌های استان تأکید کرد و تجربه دعوت از فعالان گردشگری برای بازدید از همدان را نمونه‌ای از نقش اطلاع‌رسانی در معرفی ظرفیت‌های استان دانست.
به گفته وی، اطلاع‌رسانی دقیق درباره اقدامات انجام‌شده، به‌ویژه در حوزه مسکن، می‌تواند زمینه افزایش آگاهی مردم، تقویت اعتماد عمومی و همراهی بیشتر متقاضیان را فراهم کند.
تصمیم‌ها باید به نتیجه ملموس برسند
مباحث مطرح‌شده در نوزدهمین جلسه شورای تأمین مسکن استان همدان نشان می‌دهد که پیشبرد پروژه‌های نهضت ملی مسکن به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه ساخت، تأمین مالی و خدمات زیربنایی و روبنایی نیاز دارد.
در حالی که برخی بخش‌های شبکه آب و فاضلاب به پیشرفت قابل توجهی رسیده‌اند و برای اجرای دیگر بخش‌ها نیز قراردادهایی منعقد شده است، تعیین تکلیف آورده متقاضیان، روشن شدن هزینه نهایی واحدها، تأمین اعتبار مدارس و سایر خدمات عمومی و رفع موانع قراردادی همچنان از مسائل پیش‌روی پروژه‌هاست.
از سوی دیگر، متقاضیان مسکن برای برنامه‌ریزی مالی و تصمیم‌گیری درباره ادامه مشارکت خود، به اطلاعات روشن و قابل اتکا درباره میزان آورده مورد نیاز، مراحل انتخاب واحد و زمان‌بندی تحویل نیاز دارند.
بر این اساس، اثربخشی جلسات شورای تأمین مسکن را باید نه صرفاً در طرح مشکلات و ارائه گزارش‌ها، بلکه در میزان اجرای تصمیمات، تعیین مسئولیت دستگاه‌ها و رفع موانعی سنجید که مستقیماً بر روند خانه‌دار شدن متقاضیان اثر می‌گذارند.