سقف خانه‌ها کوتاه‌تر و قد قیمت‌ها بلندتر از توان مردم/ فنر اجاره مسکن در کلانشهرها دررفت + جدول

بازار اجاره مسکن در ایران به نقطه‌ای رسیده که دیگر واژه گرانی توان توصیف آن را ندارد. آن‌چه امروز در فایل‌های ملکی کلان‌شهرها دیده می‌شود، نشانه‌های یک تغییر عمیق و ساختاری است؛ تغییری که نه‌فقط قیمت‌ها، بلکه امکان زیست شهری را هدف قرار داده است. در بسیاری از مناطق شهری، اجاره یک واحد دو خوابه معمولی به سطحی رسیده که برای بخش بزرگی از خانوارها عملا دست‌نیافتنی است. اعدادی که تا چند سال پیش به واحدهای لوکس محدود می‌شد، اکنون به کف بازار نزدیک شده و همین جابه‌جایی، معنای بحران را تغییر داده است.

کلان شهرها تابعی از پایتخت

بررسی واحدهای اجاره‌ای فایل شده در ۱۶ کلان‌شهر کشور نشان می‌دهد که این وضعیت محدود به تهران نیست. از تبریز و اصفهان تا شیراز، رشت و کرج، مستاجران با هزینه‌هایی مواجه هستند که فاصله‌ای جدی با سطح درآمد آن‌ها دارد. اگر ترکیب ودیعه و اجاره ماهانه را به‌عنوان هزینه واقعی سکونت در نظر بگیریم در بسیاری از این شهرها این عدد به محدوده ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان در ماه می‌رسد. این در حالی است که میانگین درآمد خانوار در این مناطق، تناسبی با چنین هزینه‌ای ندارد و همین شکاف، فشار مضاعفی بر زندگی روزمره ایجاد کرده است.

تهران همچنان در صدر این فهرست قرار دارد، اما دیگر یک استثنا نیست. اجاره‌های ۴۰ میلیون تومانی در کنار ودیعه‌های چند صد میلیونی در پایتخت، حالا نه یک شوک، بلکه به نوعی معیار تبدیل شده‌اند؛ معیاری که سایر شهرها با فاصله‌ای اندک به آن نزدیک می‌شوند. آنچه در پایتخت رخ داده است به‌تدریج در دیگر مراکز شهری نیز در حال تکرار است و همین همگرایی، مهم‌ترین نشانه از تعمیق بحران در سطح ملی به شمار می‌رود.

اعداد سخن می‌گویند

در حالی که امروز شما برای اجاره یک واحد ۸۰ متری ۲ خوابه در مرکز شهر تهران به‌طور میانگین باید ۵۰۰ میلیون تومان رهن (پول پیش) پرداخت کنید و ۴۰ میلیون تومان اجاره، در مرکز کلانشهر تبریز این واحد را می‌توانید با ۳۰۰ میلیون تومان رهن و ۱۴ میلیون تومان اجاره ماهانه اجاره کنید. در مرکز کلانشهر کرج نیز این واحد ۶۰۰ میلیون تومان رهن و ۲۰ میلیون تومان اجاره ماهانه می‌خواهد. وضعیت رهن و اجاره یک واحد آپارتمان در مرکز شهر تهران و ۱۶ کلانشهر کشور به شرح زیر است: