با نزدیک شدن به پایان مردادماه و زمان واریز حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی، موضوع مطالبات پرداخت‌نشده این قشر بار دیگر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بازنشستگان تبدیل شده است. در حالی که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آغاز اجرای احکام متناسب‌سازی و پرداخت معوقات افزایش حقوق خبر داده، هنوز جزئیات نهایی نحوه واریز این مطالبات مشخص نشده و بازنشستگان در انتظار تعیین تکلیف معوقات خود هستند. بر اساس تازه‌ترین اظهارات سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، قرار است روند اجرای احکام و پرداخت معوقات از دهم شهریورماه آغاز شود.

براساس آخرین آمار منتشر شده از سوی صندوق بازنشستگی کشوری، ضریب پشتیبانی (نسبت کسورپردازان به حقوق‌بگیران) این صندوق به ۰.۴۳ رسیده این درحالیست که براساس تجربیات بین‌المللی، یک صندوق بازنشستگی پایدار دارای نسبت پشتیبانی حداقل ۳ و در سطح مطلوب ۶ تا ۷ است.

بر اساس آمار منتشر شده در فصلنامه آماری بهار ۱۴۰۵ صندوق بازنشستگی کشوری، تعداد کل حقوق‌بگیران این صندوق تا پایان بهار امسال به یک میلیون و ۷۹۲ هزار و ۹۲۹ نفر رسیده که نسبت به زمان مشابه سال قبل حدود ۱.۸ درصد افزایش داشته است. از این تعداد، یک میلیون و ۴۵۱ هزار و ۹۰۹ نفر بازنشسته، ۱۳هزار و ۱۹۲ نفر از کارافتاده، ۶۱ هزار و ۴۴۰ نفر شاغل متوفی و ۲۶۶ هزار و ۳۸۸ نفر بازنشسته متوفی هستند.

براساس گزارش مذکور، ۶۴ درصد حقوق‌بگیران مرد و ۳۶ درصد زن هستند.

در این میان، وزارت آموزش و پرورش با یک میلیون و ۱۵۶ هزار و ۳ حقوق‌بگیر (۶۴.۴۸ درصد کل) بزرگ‌ترین دستگاه مشترک صندوق است.

یکی از شاخص‌های کلیدی این گزارش، ضریب پشتیبانی (نسبت کسورپردازان به حقوق‌بگیران) است که به ۰.۴۳ رسیده است. این درحالیست که براساس تجربیات بین‌المللی، یک صندوق بازنشستگی پایدار دارای نسبت پشتیبانی حداقل ۳ و در سطح مطلوب ۶ تا ۷ است.

براساس جدول توزیع حقوق پرداختی در پایان خردادماه سال جاری و به موجب قانون بودجه سال ۱۴۰۵، حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفه‌بگیران صندوق با احتساب ۳۰ سال سابقه خدمت برابر با ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفه‌بگیران به ازای سنوات کمتر از ۳۰ سال خدمت برابر با ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است.
مطابق جدول مذکور حداکثر حقوق پرداختی نیز تا ۷۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و بیشتر نیز اعلام شده است که از میان یک میلیون و ۷۹۲ هزار و ۹۲۹ مستمری‌بگیر، ۴۱۳۲ نفر حداکثر حقوق پرداختی و ۳۷۹ نفر حداقل حقوق را دریافت می‌کنند.

از نظر توزیع حقوق‌بگیران به تفکیک مدرک تحصیلی، ۳۱.۹۴ درصد حقوق‌بگیران دارای مدرک لیسانس هستند که بیشترین سهم را به خود اختصاص می‌دهند، در حالی که تنها ۱.۶۹ درصد مدرک دکترا دارند. همچنین ۷.۱۸ درصد فوق لیسانس، ۱۷.۵۰ درصد فوق دیپلم، ۲۳.۲۶ درصد دیپلم، ۵.۸۷ درصد سیکل و ۱۲.۵۶ درصد تا پنجم ابتدایی مدرک دارند.

میانگین سن بازنشستگی ۵۲ سال، میانگین سن فعلی حقوق‌بگیران ۶۶ سال، میانگین مدت پرداخت حقوق ۳۰ سال و میانگین مدت خدمت ۲۸ سال گزارش شده است.

همسان‌سازی حقوق بازنشستگان چیست؟

همسان‌سازی که در قانون با عنوان «متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان» شناخته می‌شود، با هدف کاهش فاصله میان حقوق بازنشستگان و حقوق و مزایای شاغلان همتراز اجرا شده است. بر اساس قانون برنامه هفتم، هدف نهایی این طرح رساندن نسبت مستمری بازنشسته به ۹۰ درصد حقوق و مزایای شاغل همتراز است.

متناسب‌سازی در سه مرحله اجرا می‌شود؛ به‌طوری که مرحله نخست در سال ۱۴۰۳ معادل ۴۰ درصد، مرحله دوم در سال ۱۴۰۴ معادل ۳۰ درصد و مرحله سوم در سال ۱۴۰۵ نیز معادل ۳۰ درصد تعیین شده است. بنابراین، ۳۰ درصد سال ۱۴۰۵ به معنای افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق همه بازنشستگان نیست، بلکه سومین مرحله از اجرای متناسب‌سازی برای رسیدن به هدف تعیین‌شده در قانون است. میزان مبلغ متناسب‌سازی برای هر بازنشسته نیز بر اساس وضعیت حقوقی و شرایط همان فرد محاسبه می‌شود.

زمان واریز همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی

فضل‌الله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، درباره جلسه این کمیسیون با احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد که محور اصلی نشست، پیگیری مطالبات و معوقات حقوقی بازنشستگان بوده است.

به گفته رنجبر، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در این جلسه ضمن ارائه توضیحات درباره متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان، از آغاز اجرای احکام متناسب‌سازی از دهم شهریورماه خبر داده است. همچنین مقرر شده مابه‌التفاوت افزایش حقوق فروردین و اردیبهشت‌ماه نیز به بازنشستگان پرداخت شود.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس تأکید کرده است که متناسب‌سازی و افزایش حقوق دو موضوع مجزا از یکدیگر هستند و هر دو بخش دارای معوقات مربوط به فروردین و اردیبهشت‌ماه هستند. بر اساس قول مطرح‌شده از سوی وزیر، اجرای احکام و پرداخت این مطالبات از دهم شهریورماه وارد مرحله عملیاتی خواهد شد. با این حال، جزئیات جدول واریز و مبلغ پرداختی هر بازنشسته هنوز اعلام نشده است.

معوقات حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی

یکی از مهم‌ترین مطالبات بازنشستگان تأمین اجتماعی، مابه‌التفاوت افزایش حقوق فروردین و اردیبهشت‌ماه است. افزایش مستمری سال ۱۴۰۵ پس از طی مراحل قانونی و صدور احکام جدید اجرایی شد و پرداخت حقوق براساس احکام جدید از خردادماه انجام گرفت؛ بنابراین اختلاف میان مستمری پرداخت‌شده در دو ماه نخست سال و مبلغ مستمری پس از اعمال افزایش جدید، به‌عنوان مابه‌التفاوت این دو ماه باقی مانده است.

موضوع تأمین منابع این مطالبات نیز همچنان در حال پیگیری است. طبق گزارش‌های منتشرشده، سازمان تأمین اجتماعی موظف شده رقم دقیق اعتبارات مورد نیاز برای پرداخت برخی مطالبات را اعلام کند تا با هماهنگی دولت و مجلس، راهکار تأمین منابع مشخص شود.

رقم دقیق معوقات بازنشستگان چقدر است؟

برای هر بازنشسته نمی‌توان یک رقم ثابت به‌عنوان معوقات اعلام کرد؛ زیرا مبلغ طلب هر فرد با توجه به میزان مستمری، افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، حکم جدید، سابقه و میزان متناسب‌سازی متفاوت است. بنابراین رقم نهایی معوقات هر بازنشسته باید براساس حکم حقوقی همان فرد محاسبه شود.

با این حال، بر اساس اطلاعات مطرح‌شده درباره مطالبات بازنشستگان تأمین اجتماعی، مجموع مابه‌التفاوت افزایش حقوق فروردین و اردیبهشت‌ماه حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. این رقم مربوط به مجموع منابع مورد نیاز برای پرداخت مابه‌التفاوت دو ماه نخست سال است و به معنای آن نیست که هر بازنشسته مبلغ یکسانی دریافت خواهد کرد.

از این رو، بازنشستگان برای اطلاع از رقم دقیق طلب خود باید منتظر محاسبه و اعلام مبلغ مربوط به پرونده حقوقی خود باشند. در حال حاضر نیز زمان‌بندی دقیق واریز این مبالغ و میزان پرداختی به هر فرد به‌صورت رسمی اعلام نشده است.

زمان واریز حقوق بازنشستگان مرداد ۱۴۰۵

واریز حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی معمولاً براساس برنامه‌ریزی این سازمان و در صورت عدم تغییر در زمان‌بندی، در روزهای پایانی هر ماه انجام می‌شود. پرداخت حقوق نیز معمولاً از روز ۲۹ تا ۳۱ هر ماه و طی سه روز، به ترتیب حروف الفبا صورت می‌گیرد.

با این حال، سازمان تأمین اجتماعی تاکنون اطلاعیه‌ای مبنی بر تغییر برنامه پرداخت حقوق مردادماه یا جابه‌جایی زمان واریزها اعلام نکرده است. بنابراین، در صورت عدم تغییر در برنامه پرداخت، واریز حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی از ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ آغاز شده و تا ۳۱ مردادماه ادامه خواهد داشت.

بنابراین بازنشستگان تامین اجتماعی ۳ واریزی مهم در راه خواهند داشت که مربوط به واریز معوقات افزایش حقوق، همسازی حقوق بازنشستگان و همچنین حقوق مرداد ماه خواهد بود.