محمدرضا باهنر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در بخشی از گفت و گوی خود با حضور در «کافه خبر» خبرگزاری خبرآنلاین به بیان نکاتی درباره آشناییاش با شهید علی لاریجانی،گلایه حدادعادل از اصولگرایان و ماجرای تصویب برجام در مجلس نهم توضیحاتی ارائه کرد. در ادامه بخشی از این گفت و گو را می خوانید؛
* آشنایی شما با آقای لاریجانی به مجلس برمیگردد یا از قبل از مجلس هم با همدیگر آشنا بودید؟
من از مجلس دوم آمدم و هفت دوره نماینده مجلس بودهام. آقای لاریجانی هم مسئولیتهای کاملاً متفاوتی داشتند. آن زمان که به مجلس آمدم، یکی دو سال بعد ایشان مدیر عامل صدا و سیما شدند و به مدت هشت سال در این سمت بودند. مجلس هم با مسئولین سطح بالای کشور ارتباط داشت. دبیر شورای امنیت ملی بود. وزیر ارشاد بود و باید از مجلس رأی اعتماد میگرفت. ارتباط ما در حد مسئولیت کلان کشور بود؛ این طور نبود که رفیق نزدیک باشیم ولی کاملاً با افکار همدیگر آشنا بودیم.
در مجلس هشتم که آمدند، با توجه به سوابق و اطلاعاتی که درباره ذکاوت و مدیریت ایشان داشتیم، تلاش کردیم تا ایشان رئیس مجلس شوند. برخی دوستان حتی به خاطر این موضوع از ما دلخور شدند. همان زمان آقای دکتر حداد عادل از ما گلایه داشتند که چطور ناگهان حداد عادلِ مجلس هفتمی را رها کردی و سراغ مرحوم لاریجانی رفتیم. آن زمان ما استدلالهای خود را داشتیم.
بر این اساس، در طول هفت دوره مجلس، ریاست مرحوم آقای هاشمی، آقای کروبی، آقای ناطق نوری و آقای حداد عادل را دیده بودم. آقای لاریجانی هم یکی از رؤسای قدرتمند مجلس بود. اداره مجلس هم با بقیه قسمتها متفاوت است. رئیسجمهور وقتی میخواهد ریاست کند، اختیاراتش زیاد است. رئیسجمهور در یک لحظه میتواند وزیر را عزل کند. با اینکه وزیر از مجلس رأی اعتماد میگیرد، ولی رئیسجمهور میتواند یک خط بنویسد و بگوید چه کسی از امروز وزیر نیست و عزلش کند. میتواند معاونین خود را هر لحظه عوض کند.
ولی رئیس مجلس معاونین و دبیرانش را خودش انتخاب نمیکند؛ نمایندهها هستند که نواب رئیس و رئیس را انتخاب میکنند. در خارج از کشور هم معمولاً به رئیس مجلس، سخنگو میگویند و مدیر مجلس هم نمیگویند. اگر کسی در مجلس قدرتمند باشد، باید بر قلب نمایندهها حکومت کند؛ یعنی باید نمایندهها را از دید منطق قانع کند، وگرنه با دستور هیچ نمایندهای زیر بار نمیرود.
آقای لاریجانی در این کار فردی متبحر و قدرتمند بود. همانطور که میدانید طبق آییننامه هر نماینده یک رأی بیشتر ندارد، ولی هر نماینده یک حوزه تأثیر رأی دارد. برخی اوقات به من میگفتند فلانی لابی من است. یک زمانی لابی منفی است که فرد با تطمیع و تهدید میخواهد کار را پیش ببرد، و زمانی دیگر با قدرت استدلال افراد را قانع میکنیم. من برخی اوقات در مجلس بودم و رأی من حداقل ۱۴۰ رأی بود؛ وقتی دستم را بالا میبردم، ۱۴۰ نفر اعتماد میکردند و با رأی من خود را هماهنگ میکردند. در برخی آرا هم نفوذ رأی من ۲۰ رأی بیشتر نبود. در مجلس، مهم این است که هر کسی چقدر حوزه نفوذ رأی دارد؛ وگرنه رأی فیزیکی هر کسی یک رأی بیشتر نیست.
عدهای اندک به شدت مخالف برجام بودند
* در مجلس نهم، موقع تصویب برجام چه اتفاقی رخ داد که برخی مدعی هستند برجام در بیست دقیقه تصویب شد؟ اخیراً آقای مطهری گفتهاند که قبل از تصویب برجام، رهبری پیام دادهاند که این مصوبه باید اجرا و تصویب شود.
اولاً درباره این برجام، یک کمیسیون ویژه انتخاب کردیم که اتفاقاً آقای زاکانی هم رئیس کمیسیون بودند و سه، چهار ماه روی آن کار کردند. بعد هم شور اول در مجلس بحث شد و بعد از صحبت مخالفین و موافقین، یک رأی قاطع و بالا در حدود ۱۷۰ کسب کرد.
در شور دوم، آییننامه مجلس میگوید هر کسی از نمایندهها پیشنهاداتی برای اصلاح شور اول بدهد، هیئترئیسه موظف است در جلسه علنی اجازه طرح پیشنهادات را بدهد. عدهای اندک به شدت مخالف برجام بودند و از طرفی مذاکرات برجام تاریخدار بود؛ یعنی زمانی که شور دوم جلسه علنی شد، از نظر نظام بینالملل ۲۰ روز وقت داشتیم که آن را بپذیریم یا نپذیریم. بعد از بیست روز کل مذاکرات تعلیق میشد.
عدهای از نمایندههایی که زیرک هم بودند و راه را میدانستند، ۲۰۰–۳۰۰ پیشنهاد اصلاحی دادند؛ از اینکه یک «واو» تبدیل به «از» شود تا تغییرات مشابه، و پیشنهادات بدون محتوای جدی دادند. قصدشان این بود که شور دوم برجام را حدود ۸ ماه در مجلس معطل کنند. هر کدام از آنها که میخواست مطرح شود، یک مخالف و یک موافق و کمیسیون و دولت باید صحبت میکردند. برای هر پیشنهاد شاید یک ساعت وقت گرفته میشد. برنامه آنها این بود که زمان بگیرند و نگذارند کار تمام شود.
ما این را کشف کردیم که قصدشان پیشنهادات نیست، بلکه میخواهند زمان را بگیرند. مذاکرات انجام شد و شورای عالی امنیت ملی و بخشهای دیگر هم بررسی شد. اینکه آقای مطهری میگویند رهبری رضایت دادهاند را به این صراحت نمیتوانم بگویم، ولی با بیت رهبری ارتباط برقرار شد و متن جملات آخر با هم تفاهم شد.
روز بعدش، بعد از اینکه کمیسیون گزارش خود را داد، آقای لاریجانی از مجلس سؤال کرد که این پیشنهادات زیاد است و اگر بخواهیم همه را مطرح کنیم چند وقت طول میکشد. ایشان گفتند عزیزانی که به کفایت مذاکرات موافق هستند اعلام رأی کنند. اکثریت مجلس، نزدیک به دو سوم رأی دادند که مذاکرات کفایت میکند و بعد از آن متن قرائت و رأیگیری شد.
آنهایی که اعتراض میکنند، بحثشان این است که باید شش ماه طول میکشید. بحث روی آن بود و دلیل دیگری داشت؛ نه اینکه واژههای برجام را قبول نداشتند. بر این اساس، آن کاری که شاید منطبق با آییننامه نبود این است که در شور دوم رأی کفایت مذاکرات نداریم. ولی اکثریت قریب به اتفاق مجلس اعلام کردند که این مذاکرات میخواهد مجلس را معطل کند و پیشنهادات محتوایی نیست.
۲۹۲۱۵