همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: دکتر مجید حسن قمی، نایب رئیس انجمن تغذیه ایران درباره آمپولهای نسل جدید دیابت GLP-۱ که در کاهش وزن هم موفق عمل کردهاند به همشهری میگوید: داروهایی تزریقی مانند سما گلوتید و «تیرزپاتید» توانستهاند کاهش وزن را ایجاد کنند که تا چند سال پیش فقط با جراحیهای «باریاتریک» مانند «بای پس» قابل تصور بود. اما در کنار این معجزه دارویی، یک سؤال بسیار مهم بالینی در حال مطرح شدن است: آیا تمام وزن از دست رفته در مراجعین ما، صرفا چربی است؟
خطر تحلیل عضلات برای این گروهها
دکتر قمی تاکید میکند: زنگ خطر تحلیل عضلانی برای گروههای پرخطر از جمله سالمندان به دلیل ریسک بالای سارکوپنی و بیمارانی با دریافت ناکافی پروتئین در طول دوره مصرف دارو بدنشان ضعیف شده و افراد کاملا کمتحرک بدون تمرینات مقاومتی به شدت وجود دارد. بیماران دارای چاقی سارکوپنیک و افراد با سابقه رژیمهای یویو یا کاهشها و افزایش وزن مکرر نیز باید پیش از تزریق آمپولهای لاغری با پزشک مشورت کنند چرا که تحلیل توده عضله اسکلتی آنها را نیز تهدید میکند.
بیشتر بخوانید:
تغییر پارادایم موفقیت درمان چاقی
او با بیان اینکه پارادایم در ارزیابی موفقیت درمان چاقی تغییر کرده توضیح میدهد: امروزه در مجامع تخصصی چاقی، اجماع بر این است که موفقیت درمان نباید صرفا بر اساس درصد کاهش وزن روی ترازو سنجیده شود. شاخصهای بالینی مهمی نظیر کاهش توده چربی، حفظ توده بدون چربی، حفظ عملکرد عضلانی، عملکرد فیزیکی بیمار و سلامت متابولیک فرد باید به طور جدی مد نظر قرار گیرند.
قمی در این باره مثال میزند: ممکن است دو بیمار هر کدام ۱۵ کیلوگرم وزن کم کنند؛ اما بیمار «الف» عمدتاً بافت چربی از دست داده باشد و بیمار «ب» مقدار قابلتوجهی از ذخایر عضلانی خود را قربانی کرده باشد. این دو بیمار روی ترازو نتیجه یکسانی دارند، اما از نظر بالینی و پیامدهای بلندمدت سلامتی، کاملا متفاوتاند.
وزن کم کردن مهم نیست
او در پایان بر این نکته تاکید میکند که شاید مهمترین سؤال در «عصر داروهای GLP-۱» این نباشد که شما چند کیلوگرم وزن کم کردهاید؟ بلکه سؤال حیاتی این است که: شما دقیقا چه چیزی را از دست دادهاید؟ بنابراین رسالت همه متخصصان تغذیه در کنار تجویز این داروها، طراحی استراتژیهای پروتئینی و ورزشهای مقاومتی برای محافظت از عضلات بیمار است، به همین دلیل مصرف این داروها باید با تجویز و توصیه متخصصان انجام شود.